බඩේ කැක්කුම ගැස්ට්රයිටිස්මද? "අග්න්යාසය" ගැන ඔබ දැනගත යුතුම ඇත්ත!
අග්න්යාසය (Pancreas) කියන්නේ අපේ බඩ ඇතුළේ ආමාශයට පිටුපසින් තියෙන හරිම සංවේදී වගේම වැදගත් ඉන්ද්රියයක්.
අග්න්යාසය (Pancreas) කියන්නේ අපේ බඩ ඇතුළේ ආමාශයට පිටුපසින් තියෙන හරිම සංවේදී වගේම වැදගත් ඉන්ද්රියයක්.
1. අග්න්යාසයෙන් කෙරෙන ප්රධාන වැඩ දෙක:
කෑම දිරවීම: අපි කන කෑම දිරවන්න ඕන කරන එන්සයිම හදන්නේ මෙතනින්.
සීනි පාලනය: රුධිරයේ සීනි මට්ටම පාලනය කරන 'ඉන්සියුලින්' හෝමෝනය නිපදවන්නේ අග්න්යාසයෙන්.
2. අග්න්යාසය ඉදිමෙන්නේ (Pancreatitis) ඇයි?
සාමාන්යයෙන් අග්න්යාසය ඇතුළේ හැදෙන එන්සයිම වැඩ කරන්න පටන් ගන්න ඕනේ ඒවා කුඩා බඩවැලට ගියාට පස්සෙයි. හැබැයි මොකක් හරි හේතුවක් නිසා මේ එන්සයිම අග්න්යාසය ඇතුළේදීම වැඩ කරන්න ගත්තොත්, ඒකෙන් අග්න්යාසයේ සෛල විනාශ වෙලා ඉදිමෙන්න ගන්නවා.
ප්රධාන හේතු:
අධික මත්පැන් පානය: ලංකාවේ පිරිමින් අතර මේ රෝගයට ප්රධානම හේතුව මෙයයි.
පිත්තාශයේ ගල් (Gallstones): පිත්තාශයේ තියෙන ගල් නාලවල හිර වීම නිසා අග්න්යාසයට හානි වෙනවා.
ලේ වල මේදය (Triglycerides) වැඩි වීම: කොලෙස්ටරෝල් අධික වීමත් මීට බලපානවා.
3. රෝග ලක්ෂණ (ගැස්ට්රයිටිස් කියලා වරද්දාගන්න එපා!)
පිට කොන්දට විහිදෙන වේදනාව: බඩේ ඉහළ හරියේ එන තද කැක්කුම කොන්ද දෙසට විහිදී යනවා නම් ඒක අග්න්යාසයේ ප්රශ්නයක් විය හැකියි.
නොනන්වන වමනය: කෑවත් නැතත් දිගටම වමනය සහ ඔක්කාරය දැනීම.
බඩ තද වීම: බඩ පිපුම සහ උදරය තද ගතියක් දැනීම.
තද උණ: ශරීරයේ උෂ්ණත්වය වැඩි වීම.
4. නියමිත වෙලාවට ප්රතිකාර නොගත්තොත් මොකද වෙන්නේ?
අග්න්යාසය නරක් වුණොත් මුළු සිරුරේම ඉන්ද්රිය පද්ධතිය (වකුගඩු, පෙනහළු) අඩපණ වෙන්න පුළුවන්. ඒ වගේම ඉන්සියුලින් නිපදවන සෛල විනාශ වීම නිසා දරුණු දියවැඩියාව ඇති වෙන්නත්, කල් යද්දී පිළිකා ඇති වෙන්නත් ලොකු අවදානමක් තියෙනවා.
💡 ආරක්ෂා වෙන්නේ කොහොමද?
මත්පැන්වලින් දුරු වන්න: අග්න්යාසයේ ලොකුම සතුරා මත්පැන්.
තෙල් කෑම පාලනය: ලේ වල මේදය වැඩි නොවෙන්න වගබලා ගන්න.
බර පාලනය: පිත්තාශයේ ගල් ඇතිවීම වැළැක්වීමට උසට සරිලන බර පවත්වා ගන්න.
වැඩිපුර වතුර බොන්න.
කෑම දිරවීම: අපි කන කෑම දිරවන්න ඕන කරන එන්සයිම හදන්නේ මෙතනින්.
සීනි පාලනය: රුධිරයේ සීනි මට්ටම පාලනය කරන 'ඉන්සියුලින්' හෝමෝනය නිපදවන්නේ අග්න්යාසයෙන්.
2. අග්න්යාසය ඉදිමෙන්නේ (Pancreatitis) ඇයි?
සාමාන්යයෙන් අග්න්යාසය ඇතුළේ හැදෙන එන්සයිම වැඩ කරන්න පටන් ගන්න ඕනේ ඒවා කුඩා බඩවැලට ගියාට පස්සෙයි. හැබැයි මොකක් හරි හේතුවක් නිසා මේ එන්සයිම අග්න්යාසය ඇතුළේදීම වැඩ කරන්න ගත්තොත්, ඒකෙන් අග්න්යාසයේ සෛල විනාශ වෙලා ඉදිමෙන්න ගන්නවා.
ප්රධාන හේතු:
අධික මත්පැන් පානය: ලංකාවේ පිරිමින් අතර මේ රෝගයට ප්රධානම හේතුව මෙයයි.
පිත්තාශයේ ගල් (Gallstones): පිත්තාශයේ තියෙන ගල් නාලවල හිර වීම නිසා අග්න්යාසයට හානි වෙනවා.
ලේ වල මේදය (Triglycerides) වැඩි වීම: කොලෙස්ටරෝල් අධික වීමත් මීට බලපානවා.
3. රෝග ලක්ෂණ (ගැස්ට්රයිටිස් කියලා වරද්දාගන්න එපා!)
පිට කොන්දට විහිදෙන වේදනාව: බඩේ ඉහළ හරියේ එන තද කැක්කුම කොන්ද දෙසට විහිදී යනවා නම් ඒක අග්න්යාසයේ ප්රශ්නයක් විය හැකියි.
නොනන්වන වමනය: කෑවත් නැතත් දිගටම වමනය සහ ඔක්කාරය දැනීම.
බඩ තද වීම: බඩ පිපුම සහ උදරය තද ගතියක් දැනීම.
තද උණ: ශරීරයේ උෂ්ණත්වය වැඩි වීම.
4. නියමිත වෙලාවට ප්රතිකාර නොගත්තොත් මොකද වෙන්නේ?
අග්න්යාසය නරක් වුණොත් මුළු සිරුරේම ඉන්ද්රිය පද්ධතිය (වකුගඩු, පෙනහළු) අඩපණ වෙන්න පුළුවන්. ඒ වගේම ඉන්සියුලින් නිපදවන සෛල විනාශ වීම නිසා දරුණු දියවැඩියාව ඇති වෙන්නත්, කල් යද්දී පිළිකා ඇති වෙන්නත් ලොකු අවදානමක් තියෙනවා.
💡 ආරක්ෂා වෙන්නේ කොහොමද?
මත්පැන්වලින් දුරු වන්න: අග්න්යාසයේ ලොකුම සතුරා මත්පැන්.
තෙල් කෑම පාලනය: ලේ වල මේදය වැඩි නොවෙන්න වගබලා ගන්න.
බර පාලනය: පිත්තාශයේ ගල් ඇතිවීම වැළැක්වීමට උසට සරිලන බර පවත්වා ගන්න.
වැඩිපුර වතුර බොන්න.
Post a Comment