පේ ශරීරයට තුවාලයක් වූ විට ලේ කැටි ගැසීම (Blood Clotting) කියන්නේ ජීවිතය ආරක්ෂා කරන ස්වාභාවික ක්රියාවලියක්. එමගින් අධික රුධිර වහනය නතර කරනවා. නමුත් සමහර අවස්ථාවලදී, තුවාලයක් නොතිබියද ශරීරය තුළ රුධිර කැටි (Blood Clots) ඇතිවිය හැකියි. එවැනි කැටි රුධිර නාල අවහිර කළහොත් හෘදයාබාධ, ආඝාතය (Stroke), පෙනහළු රුධිර නාල අවහිර වීම (Pulmonary Embolism) වැනි ජීවිතයට තර්ජනයක් වන තත්ත්ව ඇති කළ හැකියි. ඒ නිසා ලේ කැටි ගැසීමේ මුල් ලක්ෂණ හඳුනා ගැනීම ඉතා වැදගත්.
බොහෝ විට ලේ කැටියක් ඇති වන්නේ පාදයේ ගැඹුරු ශිරාවල (Deep Vein Thrombosis - DVT) ය. එහිදී එක් පාදයක් හදිසියේම ඉදිමීම, වේදනාවක් හෝ තද බවක් දැනීම, සම රතු හෝ නිල් පැහැයට හැරීම සහ එම ස්ථානය උණුසුම් ලෙස දැනීම වැනි ලක්ෂණ මතුවිය හැකියි. මේවා සාමාන්ය මාංශ පේශි වේදනාවක් ලෙස නොසලකා හැරීම ඉතා භයානකයි.
බොහෝ විට ලේ කැටියක් ඇති වන්නේ පාදයේ ගැඹුරු ශිරාවල (Deep Vein Thrombosis - DVT) ය. එහිදී එක් පාදයක් හදිසියේම ඉදිමීම, වේදනාවක් හෝ තද බවක් දැනීම, සම රතු හෝ නිල් පැහැයට හැරීම සහ එම ස්ථානය උණුසුම් ලෙස දැනීම වැනි ලක්ෂණ මතුවිය හැකියි. මේවා සාමාන්ය මාංශ පේශි වේදනාවක් ලෙස නොසලකා හැරීම ඉතා භයානකයි.
එම ලේ කැටිය කැඩී පෙනහළුවලට ගියහොත් හදිසි හුස්ම හිරවීම, පපුවේ තියුණු වේදනාව, වේගවත් හෘද ස්පන්දනය, කැස්ස සමඟ ලේ පිටවීම සහ හදිසි ක්ලාන්තය වැනි ලක්ෂණ ඇතිවිය හැකියි. මෙය හදිසි වෛද්ය ප්රතිකාර අවශ්ය වන ජීවිත අවදානම් තත්ත්වයක්.
ලේ කැටියක් මොළයේ රුධිර නාලයක් අවහිර කළහොත් ආඝාතය (Stroke) ඇති විය හැකියි. මුහුණේ එක් පැත්තක් ඇද වීම, එක් අතක් හෝ පාදයක් දුර්වල වීම, කතා කිරීමේ අපහසුතාව, වචන පැහැදිලිව නොකියා ගැනීම, හදිසියේ පෙනීම අඩුවීම හෝ සමබරතාව නැතිවීම වැනි ලක්ෂණ පෙනුනොත් එක මොහොතක්වත් ප්රමාද නොකර රෝහලකට යා යුතුයි.
ලේ කැටි ඇතිවීමේ අවදානම වැඩි කරන හේතු අතර දිගු කාලයක් එකම තැන වාඩි වී සිටීම, දීර්ඝ ගුවන් ගමන්, ශල්යකර්මයකින් පසු ඇඳ විවේකය, දුම්පානය, අධික තරබාරුකම, ගර්භණීභාවය, ඇතැම් හෝමෝන ඖෂධ සහ පිළිකා වැනි රෝග ඇතුළත් වෙනවා.
මෙවැනි අවදානම් අවම කර ගැනීමට දිනපතා ක්රියාශීලීව සිටීම, දිගු වේලාවක් වාඩි වී සිටින විට වරින් වර නැගිට ඇවිදීම, ප්රමාණවත් ජලය පානය කිරීම, දුම්පානයෙන් වැළකීම සහ වෛද්ය උපදෙස් අනුව ප්රතිකාර ලබා ගැනීම ඉතා වැදගත්. අවදානම් කණ්ඩායම්වල සිටින අය සඳහා වෛද්යවරයා අවශ්ය නම් රුධිරය කැටි ගැසීම වැළැක්වීමේ ඖෂධද නිර්දේශ කළ හැකියි.
මතක තබා ගන්න. පාදයක් හදිසියේ ඉදිමීම, පැහැදිලි හේතුවක් නොමැතිව පපුවේ වේදනාව, හුස්ම ගැනීමේ අපහසුතාව හෝ ආඝාතයේ ලක්ෂණ ඇති වුවහොත් එය "ඉබේ හරි යයි" කියා බලා නොසිටින්න. ඉක්මන් වෛද්ය ප්රතිකාර මඟින් ජීවිතයක් බේරාගත හැකි අවස්ථා බොහෝමයක් තිබෙනවා.
සටහන SRI LANKAN NURSE
🩺 සෞඛ්යය පිළිබඳ නිවැරදි, විද්යාත්මක සහ විශ්වාසදායක තොරතුරු නිතර දැනගැනීමට අපගේ පිටුව Follow කරන්න. ඔබගේ පවුලේ අය සහ මිතුරන් දැනුවත් කිරීම සඳහා මෙම ලිපිය Share කරන්න. ඔබේ එක් Share එකක් කෙනෙකුගේ ජීවිතයක් බේරාගැනීමට හේතුවක් විය හැකියි. ❤️
Credit goes to respective owners
ලේ කැටියක් මොළයේ රුධිර නාලයක් අවහිර කළහොත් ආඝාතය (Stroke) ඇති විය හැකියි. මුහුණේ එක් පැත්තක් ඇද වීම, එක් අතක් හෝ පාදයක් දුර්වල වීම, කතා කිරීමේ අපහසුතාව, වචන පැහැදිලිව නොකියා ගැනීම, හදිසියේ පෙනීම අඩුවීම හෝ සමබරතාව නැතිවීම වැනි ලක්ෂණ පෙනුනොත් එක මොහොතක්වත් ප්රමාද නොකර රෝහලකට යා යුතුයි.
ලේ කැටි ඇතිවීමේ අවදානම වැඩි කරන හේතු අතර දිගු කාලයක් එකම තැන වාඩි වී සිටීම, දීර්ඝ ගුවන් ගමන්, ශල්යකර්මයකින් පසු ඇඳ විවේකය, දුම්පානය, අධික තරබාරුකම, ගර්භණීභාවය, ඇතැම් හෝමෝන ඖෂධ සහ පිළිකා වැනි රෝග ඇතුළත් වෙනවා.
මෙවැනි අවදානම් අවම කර ගැනීමට දිනපතා ක්රියාශීලීව සිටීම, දිගු වේලාවක් වාඩි වී සිටින විට වරින් වර නැගිට ඇවිදීම, ප්රමාණවත් ජලය පානය කිරීම, දුම්පානයෙන් වැළකීම සහ වෛද්ය උපදෙස් අනුව ප්රතිකාර ලබා ගැනීම ඉතා වැදගත්. අවදානම් කණ්ඩායම්වල සිටින අය සඳහා වෛද්යවරයා අවශ්ය නම් රුධිරය කැටි ගැසීම වැළැක්වීමේ ඖෂධද නිර්දේශ කළ හැකියි.
මතක තබා ගන්න. පාදයක් හදිසියේ ඉදිමීම, පැහැදිලි හේතුවක් නොමැතිව පපුවේ වේදනාව, හුස්ම ගැනීමේ අපහසුතාව හෝ ආඝාතයේ ලක්ෂණ ඇති වුවහොත් එය "ඉබේ හරි යයි" කියා බලා නොසිටින්න. ඉක්මන් වෛද්ය ප්රතිකාර මඟින් ජීවිතයක් බේරාගත හැකි අවස්ථා බොහෝමයක් තිබෙනවා.
සටහන SRI LANKAN NURSE
🩺 සෞඛ්යය පිළිබඳ නිවැරදි, විද්යාත්මක සහ විශ්වාසදායක තොරතුරු නිතර දැනගැනීමට අපගේ පිටුව Follow කරන්න. ඔබගේ පවුලේ අය සහ මිතුරන් දැනුවත් කිරීම සඳහා මෙම ලිපිය Share කරන්න. ඔබේ එක් Share එකක් කෙනෙකුගේ ජීවිතයක් බේරාගැනීමට හේතුවක් විය හැකියි. ❤️
Credit goes to respective owners
Post a Comment