මතකය අඩුවීමට හේතු වන නරක පුරුදු
අපේ මතක ශක්තිය (Memory) රඳා පවතින්නේ මොළයේ සෞඛ්යය මතයි. එහෙත්, අපේ දෛනික ජීවිතයේ නොදැනුවත්වම කරන ඇතැම් පුරුදු නිසා මොළයේ සෛල වලට හානි සිදුවී මතකය අඩුවීමට (Memory Loss) ප්රධාන ලෙස බලපායි. වයසට යාමට අමතරව මතකය හීන කරන ප්රධාන නරක පුරුදු 5ක් මෙන්න:
1. ප්රමාණවත් නින්දක් නොලැබීම:
මතකය තැන්පත් වීමට (Consolidation) සහ මොළය අලුත්වැඩියා වීමට නින්ද අත්යවශ්ය වේ. නිරන්තරයෙන් නිදි වැරීම හෝ නින්ද අඩුවීම මගින් නව තොරතුරු මතක තබා ගැනීමේ හැකියාව බරපතල ලෙස අඩපණ කරයි.
අපේ මතක ශක්තිය (Memory) රඳා පවතින්නේ මොළයේ සෞඛ්යය මතයි. එහෙත්, අපේ දෛනික ජීවිතයේ නොදැනුවත්වම කරන ඇතැම් පුරුදු නිසා මොළයේ සෛල වලට හානි සිදුවී මතකය අඩුවීමට (Memory Loss) ප්රධාන ලෙස බලපායි. වයසට යාමට අමතරව මතකය හීන කරන ප්රධාන නරක පුරුදු 5ක් මෙන්න:
1. ප්රමාණවත් නින්දක් නොලැබීම:
මතකය තැන්පත් වීමට (Consolidation) සහ මොළය අලුත්වැඩියා වීමට නින්ද අත්යවශ්ය වේ. නිරන්තරයෙන් නිදි වැරීම හෝ නින්ද අඩුවීම මගින් නව තොරතුරු මතක තබා ගැනීමේ හැකියාව බරපතල ලෙස අඩපණ කරයි.
2. අධික ලෙස සීනි සහ සැකසූ ආහාර (Processed Food) ගැනීම:
සීනි වැඩි ආහාර සහ කෘතිම රසකාරක සහිත ආහාර මගින් මොළයේ දැවිල්ල (Brain inflammation) ඇති කරන අතර, මතකය පාලනය කරන හිපොකැම්පස් (Hippocampus) ප්රදේශයට හානි කරයි. මෙය දිගුකාලීනව ඩිමෙන්ෂියා (Dementia) රෝගයට ද මග පෑදිය හැක.
3. ව්යායාම නොකිරීම සහ වාඩි වී සිටින ජීවන රටාව:
ශාරීරික ව්යායාම මගින් මොළයට රුධිර සැපයුම වැඩි දියුණු කරන අතර, නව මොළ සෛල වර්ධනයට උදව් වේ. දවස පුරාම වාඩි වී සිටීමෙන් මොළයේ ක්රියාකාරීත්වය අඩාල වී මතකය දුර්වල විය හැක.
4. අධික ආතතිය (Stress) සහ කාංසාව:
නිදන්ගත ආතතිය නිසා මොළයේ කෝටිසෝල් (Cortisol) හෝමෝනය වැඩි වන අතර, එය මතකය ගබඩා කිරීමේ ක්රියාවලියට බාධා කරයි. නිරන්තරයෙන් චිත්ත පීඩාවෙන් සිටීම මතකය නැති වීමට ප්රබල හේතුවකි.
5. මොළය වෙහෙසන ක්රියාකාරකම් අඩුවීම (Mental Inactivity):
මොළය ද මාංශ පේශියක් වැනි ය. එය නිතර භාවිත නොකළහොත් දුර්වල වේ. පොත් කියවීම, ප්රහේලිකා විසඳීම හෝ අලුත් දෙයක් ඉගෙන ගැනීම වැනි මොළය උත්තේජනය කරන ක්රියා නොකිරීම මතකය අඩුවීමට හේතු වේ.
මීට අමතරව, දුම්පානය සහ අධික ලෙස මධ්යසාර භාවිතය ද මොළයට විෂ සහිත වී මතකය බරපතල ලෙස අඩුවීමට මග පාදයි. මතකය ආරක්ෂා කර ගැනීමට නම් නිරෝගී ආහාර රටාවක්, නිවැරදි නින්දක් සහ ව්යායාම අත්යවශ්ය වේ.
credit goes to respective owners
සීනි වැඩි ආහාර සහ කෘතිම රසකාරක සහිත ආහාර මගින් මොළයේ දැවිල්ල (Brain inflammation) ඇති කරන අතර, මතකය පාලනය කරන හිපොකැම්පස් (Hippocampus) ප්රදේශයට හානි කරයි. මෙය දිගුකාලීනව ඩිමෙන්ෂියා (Dementia) රෝගයට ද මග පෑදිය හැක.
3. ව්යායාම නොකිරීම සහ වාඩි වී සිටින ජීවන රටාව:
ශාරීරික ව්යායාම මගින් මොළයට රුධිර සැපයුම වැඩි දියුණු කරන අතර, නව මොළ සෛල වර්ධනයට උදව් වේ. දවස පුරාම වාඩි වී සිටීමෙන් මොළයේ ක්රියාකාරීත්වය අඩාල වී මතකය දුර්වල විය හැක.
4. අධික ආතතිය (Stress) සහ කාංසාව:
නිදන්ගත ආතතිය නිසා මොළයේ කෝටිසෝල් (Cortisol) හෝමෝනය වැඩි වන අතර, එය මතකය ගබඩා කිරීමේ ක්රියාවලියට බාධා කරයි. නිරන්තරයෙන් චිත්ත පීඩාවෙන් සිටීම මතකය නැති වීමට ප්රබල හේතුවකි.
5. මොළය වෙහෙසන ක්රියාකාරකම් අඩුවීම (Mental Inactivity):
මොළය ද මාංශ පේශියක් වැනි ය. එය නිතර භාවිත නොකළහොත් දුර්වල වේ. පොත් කියවීම, ප්රහේලිකා විසඳීම හෝ අලුත් දෙයක් ඉගෙන ගැනීම වැනි මොළය උත්තේජනය කරන ක්රියා නොකිරීම මතකය අඩුවීමට හේතු වේ.
මීට අමතරව, දුම්පානය සහ අධික ලෙස මධ්යසාර භාවිතය ද මොළයට විෂ සහිත වී මතකය බරපතල ලෙස අඩුවීමට මග පාදයි. මතකය ආරක්ෂා කර ගැනීමට නම් නිරෝගී ආහාර රටාවක්, නිවැරදි නින්දක් සහ ව්යායාම අත්යවශ්ය වේ.
credit goes to respective owners
Post a Comment