"බබාට හෙම්බිරිසාව හැදෙනකොට පිරිටන් (Piriton) පොඩ්ඩක් දීලා නිදි කරවන එක තරම් අම්මලා ලේසි ක්රමයක් තවත් නෑ කියලා හිතනවා. හැබැයි ඒ ලේසි ක්රමයෙන් තමන්ගේ දරුවාව ලොකු සෞඛ්ය අනතුරක දානවා කියලා ගොඩක් අය දන්නේ නෑ."
ඇත්තම කතාව තමයි, පිරිටන් කියන්නේ කිසිම විදියකින් හෙම්බිරිසා බෙහෙතක් නෙමෙයි. එතකොට පිරිටන් (Piriton) කියන්නේ ඇත්තටම මොකක්ද?
පිරිටන් වල තියෙන රසායනික නාමය තමයි ක්ලෝෆෙනිරැමයින් (Chlorpheniramine). මේක හෙම්බිරිසාවට දෙන බෙහෙතක් නෙමෙයි, මේක Antihistamine (ඇන්ටිහිස්ටමින්) වර්ගයේ බෙහෙතක්. ඒ කියන්නේ ඇඟට එන පීනස් අසාත්මිකතා (Allergies), පණුවන් කෑම නිසා එන පලු දැමීම්, සහ කෘමීන් දෂ්ට කළාම එන කැසීම් පාලනය කරන්න දෙන බෙහෙතක්.
සාමාන්ය හෙම්බිරිසාව හැදෙන්නේ වෛරස් (Viral infection) එකකින්. වෛරස් හෙම්බිරිසාවකදී ඇඟ ඇතුළේ ක්රියාත්මක වෙන්නේ ඇලජික් එකකදී ක්රියාත්මක වෙන සිස්ටම් එක නෙමෙයි.
බබාට හෙම්බිරිසාවට පිරිටන් දීමෙන් වෙන අනතුරු 4ක්
ඇත්තම කතාව තමයි, පිරිටන් කියන්නේ කිසිම විදියකින් හෙම්බිරිසා බෙහෙතක් නෙමෙයි. එතකොට පිරිටන් (Piriton) කියන්නේ ඇත්තටම මොකක්ද?
පිරිටන් වල තියෙන රසායනික නාමය තමයි ක්ලෝෆෙනිරැමයින් (Chlorpheniramine). මේක හෙම්බිරිසාවට දෙන බෙහෙතක් නෙමෙයි, මේක Antihistamine (ඇන්ටිහිස්ටමින්) වර්ගයේ බෙහෙතක්. ඒ කියන්නේ ඇඟට එන පීනස් අසාත්මිකතා (Allergies), පණුවන් කෑම නිසා එන පලු දැමීම්, සහ කෘමීන් දෂ්ට කළාම එන කැසීම් පාලනය කරන්න දෙන බෙහෙතක්.
සාමාන්ය හෙම්බිරිසාව හැදෙන්නේ වෛරස් (Viral infection) එකකින්. වෛරස් හෙම්බිරිසාවකදී ඇඟ ඇතුළේ ක්රියාත්මක වෙන්නේ ඇලජික් එකකදී ක්රියාත්මක වෙන සිස්ටම් එක නෙමෙයි.
බබාට හෙම්බිරිසාවට පිරිටන් දීමෙන් වෙන අනතුරු 4ක්
1. සෙම ඝන වීම සහ පපුවේ හිරවීම
පිරිටන් වල තියෙන අතුරු ආබාධයක් තමයි ඇඟේ තියෙන ශ්රාවයන් වියළා දැමීම (Anticholinergic effect). පිරිටන් දුන්නම නහයෙන් දියර ගැලීම නතර වෙන්නේ වෛරස් එක මැරිලා නෙමෙයි, ඒ සෙම ටික ඇතුළෙන්ම වියළිලා යන නිසයි. එතකොට සෙම ටික උකු වෙලා, ඇලෙන සුළු වෙලා බබාගේ පුංචි පෙනහළු සහ ශ්වාසනාල අස්සේ තදින් හිරවෙනවා. මේකෙන් බබාට පපුවේ සෙම නියුමෝනියාව (Chest infection) දක්වා දුරදිග යන්න පුළුවන්.
2. හුස්ම ගැනීමේ අපහසුව
වියළිලා උකු වුණු සෙම නිසා බබාගේ සිහින් නාස් කුහර සම්පූර්ණයෙන්ම බ්ලොක් වෙනවා. බබාලට ලොකු අයට වගේ කටින් හුස්ම ගන්න තේරෙන්නේ නෑ. නහය හිරවුණාම බබාට හුස්ම ගන්න බැරුව අඬනවා, කිරි උරා බොන්න බැරුව දඟලනවා.
3. මොළයට සහ ශ්වසන මධ්යස්ථානයට බලපෑම් කිරීම
පිරිටන් කියන්නේ පළමු පරම්පරාවේ (First-generation) ඇන්ටිහිස්ටමින් එකක්. මේ බෙහෙතට පුළුවන් කෙළින්ම බබාගේ මොළයට ඇතුළු වෙන්න (Cross blood-brain barrier). ඒකයි මේක බිව්වම අධික නිදිමතක් එන්නේ. වයස අවුරුදු 2කට අඩු, විශේෂයෙන්ම මාස කිහිපයක බබාලගේ මොළයේ තියෙන හුස්ම ගැනීම පාලනය කරන මධ්යස්ථානය (Respiratory center) මේ බෙහෙත නිසා අඩාල වෙන්න පුළුවන්. ඒක මාරාන්තික අනතුරක්.
4. හෙම්බිරිසාව සනීප වීමට කල් යාම
නහයෙන් සොටු ගලනවා කියන්නේ ඇඟට ඇතුළු වුණු වෛරස් ටික ශරීරයෙන් පිටතට ඇදලා දාන්න ඇඟ විසින්ම කරන ස්වාභාවික ක්රියාවලියක්. පිරිටන් දීලා ඒක බලහත්කාරයෙන් නතර කළාම වෛරස් ටික ඇඟ ඇතුළෙම හිරවෙලා ලෙඩේ සනීප වෙන්න තව ගොඩක් කල් යනවා.
එතකොට බබාට හෙම්බිරිසාව හැදීගෙන එද්දී කරන්න ඕනේ මොකක්ද?
සලයින් නාසල් ඩ්රොප්ස් (Saline Nasal Drops) - ෆාමසි එකකින් ගන්න පුළුවන් සාමාන්ය ලුණු වතුර බින්දු (Saline drops) නහයට දැමීමෙන් නහය හිරවීම නැති වෙලා, සෙම බුරුල් වෙලා ලේසියෙන්ම එළියට එනවා.
පිරිසිදු මද උණුසුම් වතුර - බබාට නිතරම මද උණුසුම් වතුර හෝ මවුකිරි ලබාදීමෙන් ඇඟ ඇතුළෙන්ම සෙම දියවෙලා යනවා.
හුමාලය ඇල්ලීම - කාමරය ඇතුළේ වාෂ්ප තත්ත්වයක් ඇති කිරීමෙන් (Steam) බබාගේ ශ්වසන මාර්ගය පහසු කරන්න පුළුවන්.
වෛද්ය උපදෙස් - බබාට අමාරුයි නම් හිතුමතේට සිරප් ජාති දෙන්නේ නැතුව ළමා රෝග වෛද්යවරයෙක් (Pediatrician) හමුවෙලා විතරක් බෙහෙත් ගන්න.
ලෝක සෞඛ්ය සංවිධානය (WHO) මගින් පවා වයස අවුරුදු 2කට (සමහර රටවල අවුරුදු 6කට) අඩු දරුවන්ට වෛද්ය නිර්දේශයකින් තොරව මෙවැනි කැස්ස සහ හෙම්බිරිසා සිරප් වර්ග දීම සම්පූර්ණයෙන්ම තහනම් කරලා තියෙන්නේ මේ නිසයි.
credit goes to respective owners
පිරිටන් වල තියෙන අතුරු ආබාධයක් තමයි ඇඟේ තියෙන ශ්රාවයන් වියළා දැමීම (Anticholinergic effect). පිරිටන් දුන්නම නහයෙන් දියර ගැලීම නතර වෙන්නේ වෛරස් එක මැරිලා නෙමෙයි, ඒ සෙම ටික ඇතුළෙන්ම වියළිලා යන නිසයි. එතකොට සෙම ටික උකු වෙලා, ඇලෙන සුළු වෙලා බබාගේ පුංචි පෙනහළු සහ ශ්වාසනාල අස්සේ තදින් හිරවෙනවා. මේකෙන් බබාට පපුවේ සෙම නියුමෝනියාව (Chest infection) දක්වා දුරදිග යන්න පුළුවන්.
2. හුස්ම ගැනීමේ අපහසුව
වියළිලා උකු වුණු සෙම නිසා බබාගේ සිහින් නාස් කුහර සම්පූර්ණයෙන්ම බ්ලොක් වෙනවා. බබාලට ලොකු අයට වගේ කටින් හුස්ම ගන්න තේරෙන්නේ නෑ. නහය හිරවුණාම බබාට හුස්ම ගන්න බැරුව අඬනවා, කිරි උරා බොන්න බැරුව දඟලනවා.
3. මොළයට සහ ශ්වසන මධ්යස්ථානයට බලපෑම් කිරීම
පිරිටන් කියන්නේ පළමු පරම්පරාවේ (First-generation) ඇන්ටිහිස්ටමින් එකක්. මේ බෙහෙතට පුළුවන් කෙළින්ම බබාගේ මොළයට ඇතුළු වෙන්න (Cross blood-brain barrier). ඒකයි මේක බිව්වම අධික නිදිමතක් එන්නේ. වයස අවුරුදු 2කට අඩු, විශේෂයෙන්ම මාස කිහිපයක බබාලගේ මොළයේ තියෙන හුස්ම ගැනීම පාලනය කරන මධ්යස්ථානය (Respiratory center) මේ බෙහෙත නිසා අඩාල වෙන්න පුළුවන්. ඒක මාරාන්තික අනතුරක්.
4. හෙම්බිරිසාව සනීප වීමට කල් යාම
නහයෙන් සොටු ගලනවා කියන්නේ ඇඟට ඇතුළු වුණු වෛරස් ටික ශරීරයෙන් පිටතට ඇදලා දාන්න ඇඟ විසින්ම කරන ස්වාභාවික ක්රියාවලියක්. පිරිටන් දීලා ඒක බලහත්කාරයෙන් නතර කළාම වෛරස් ටික ඇඟ ඇතුළෙම හිරවෙලා ලෙඩේ සනීප වෙන්න තව ගොඩක් කල් යනවා.
එතකොට බබාට හෙම්බිරිසාව හැදීගෙන එද්දී කරන්න ඕනේ මොකක්ද?
සලයින් නාසල් ඩ්රොප්ස් (Saline Nasal Drops) - ෆාමසි එකකින් ගන්න පුළුවන් සාමාන්ය ලුණු වතුර බින්දු (Saline drops) නහයට දැමීමෙන් නහය හිරවීම නැති වෙලා, සෙම බුරුල් වෙලා ලේසියෙන්ම එළියට එනවා.
පිරිසිදු මද උණුසුම් වතුර - බබාට නිතරම මද උණුසුම් වතුර හෝ මවුකිරි ලබාදීමෙන් ඇඟ ඇතුළෙන්ම සෙම දියවෙලා යනවා.
හුමාලය ඇල්ලීම - කාමරය ඇතුළේ වාෂ්ප තත්ත්වයක් ඇති කිරීමෙන් (Steam) බබාගේ ශ්වසන මාර්ගය පහසු කරන්න පුළුවන්.
වෛද්ය උපදෙස් - බබාට අමාරුයි නම් හිතුමතේට සිරප් ජාති දෙන්නේ නැතුව ළමා රෝග වෛද්යවරයෙක් (Pediatrician) හමුවෙලා විතරක් බෙහෙත් ගන්න.
ලෝක සෞඛ්ය සංවිධානය (WHO) මගින් පවා වයස අවුරුදු 2කට (සමහර රටවල අවුරුදු 6කට) අඩු දරුවන්ට වෛද්ය නිර්දේශයකින් තොරව මෙවැනි කැස්ස සහ හෙම්බිරිසා සිරප් වර්ග දීම සම්පූර්ණයෙන්ම තහනම් කරලා තියෙන්නේ මේ නිසයි.
credit goes to respective owners
Post a Comment